Emigracja, stres i brak zakorzenienia sprawiają, że Polacy w UK coraz częściej zmagają się z problemami psychicznymi, co wystawia ich małżeństwa na najcięższą próbę.

Jednak życie w Anglii z małżonkiem, u którego zdiagnozowano poważne zaburzenia psychiczne, to ogromne wyzwanie logistyczne i emocjonalne.

Gdy system wsparcia zawodzi, a wspólna codzienność staje się niemożliwa, naturalnym krokiem bywa decyzja o rozstaniu.

Jak jednak wygląda rozwód w UK z osobą chorą psychicznie?

W sprawach rodzinnych, przed angielskimi sądami najczęściej przewijają się diagnozy takie jak:

Schizofrenia (kody F20, ang. schizophrenia) i zaburzenia schizoafektywne (ang. schizoaffective disorder), kod F25) – złożona choroba łącząca symptomy schizofrenii (takie jak urojenia i halucynacje) z zaburzeniami nastroju.
Choroba afektywna dwubiegunowa (ChAD, kody F31, ang. bipolar disorder)
Ciężka depresja z psychozą (kody F32/F33, ang. clinical depression with psychosis)
Uporczywe zaburzenia urojeniowe (kody F22, ang. delusional disorder)
Zaburzenia osobowości (np. borderline, kody F60, ang. borderline personality disorder – BPD)

Brytyjskie prawo rodzinne różni się diametralnie od polskiego. W tym artykule wyjaśniamy, jak skutecznie przeprowadzić rozwód w Anglii, gdy współmałżonek cierpi na ciężką chorobę psychiczną.

Nowe prawo w Anglii: Rozwód bez orzekania o winie (No-Fault Divorce).

Dla wielu Polaków przyzwyczajonych do polskich realiów prawnych zaskoczeniem jest fakt, że w Anglii i Walii nie ma już możliwości wnoszenia o rozwód z winy partnera. Od kwietnia 2022 roku obowiązuje tzw. No-Fault Divorce.

Co to oznacza w praktyce?

Brak szukania winnego: Nie musisz udowadniać w sądzie, że choroba psychiczna partnera doprowadziła do rozpadu pożycia.
Jedyny powód: Wystarczy złożenie oświadczenia, że małżeństwo rozpadło się w sposób bezpowrotny (irretrievable breakdown).
Choroba nie blokuje procesu: Fakt, że Twój partner ma zdiagnozowane F25, nie pozwala mu na “zablokowanie” rozwodu – druga strona nie może już prawnie zakwestionować Twojej decyzji o rozstaniu.

**Kluczowa kwestia w trakcie rozwodu UK: Czy chory małżonek posiada Mental Capacity?**

Choć sam rozwód w UK jest formalnością, to stan zdrowia psychicznego partnera drastycznie wpływa na przebieg procedury. Kluczowe jest brytyjskie pojęcie Mental Capacity (zdolność do czynności prawnych/świadomego podejmowania decyzji):

1. Partner posiada Mental Capacity (stan stabilny/remisja).

Jeśli chory przyjmuje leki pod okiem NHS, współpracuje z psychiatrą i rozumie przebieg procesu, rozwód przebiega standardową ścieżką online przez portal rządowy gov.uk. Wymaga to jedynie zachowania odpowiednich ram czasowych (ok. 6-7 miesięcy).

2. Partner NIE posiada Mental Capacity (aktywna psychoza lub mania).

Zaburzenia schizoafektywne mają charakter epizodyczny. Jeśli w trakcie rozwodu Twój partner przechodzi ostry kryzys psychotyczny i nie jest w stanie zrozumieć dokumentów ani podjąć decyzji, prawo w UK wymaga ochrony jego interesów:

Ocena medyczna (Capacity Assessment): Konieczne może być uzyskanie opinii od lekarza GP lub psychiatry prowadzącego w UK.
Ustanowienie Litigation Friend: Ponieważ chory nie może sam instruować adwokata, sąd wyznacza osobę, która będzie go reprezentować. Może to być członek rodziny.
Rola Official Solicitor: Jeśli nikt z rodziny w UK nie może podjąć się tej roli, sąd powołuje urzędnika państwowego (Official Solicitor), który staje się głosem chorego w procesie.

Podział majątku (Financial Order) z małżonkiem ze zdiagnozowaną chorobą psychiczną w UK.

Największe wyzwanie w trakcie rozwodu w Wielkiej Brytanii z osobą chorą psychicznie, która posiada oficjalną diagnoże z UK, nie dotyczy samego rozstania, ale podziału finansów i nieruchomości. Angielskie sądy rodzinne kierują się przede wszystkim zasadą sprawiedliwości i potrzeb stron (Section 25 Criteria).

Sąd weźmie pod uwagę:

Zdolność do pracy: Jeśli choroba psychiczna uniemożliwia Twojemu małżonkowi pracę i zmusiła męża/żonę do przejścia na brytyjskie zasiłki (np. Universal Credit lub PIP), sąd może przyznać mu większą część majątku wspólnego.
Potrzeby mieszkaniowe i opiekuńcze: Sąd musi upewnić się, że chory partner po rozwodzie nie zostanie bez dachu nad głową i środków do życia.
Alimenty na małżonka (Spousal Maintenance): W UK istnieje ryzyko, że zostaniesz zobowiązany/a do płacenia alimentów na rzecz chorego eks-małżonka, jeśli jego stan zdrowia nie pozwala na samodzielne utrzymanie. Osiągnięcie tzw. Clean Break (całkowitego odcięcia finansowego) bywa w takich przypadkach trudniejsze.

Podsumowanie:

Rozwód z osobą cierpiącą na zdiagnozowane zaburzenia psychiczne w Anglii wymaga ostrożności, szczególnie przy podpisywaniu umów finansowych.

Warto korzystać z pomocy brytyjskich organizacji wsparcia (np. Mind lub Rethink Mental Illness) w celu zrozumienia praw pacjenta, a kwestie formalne skonsultować z naszym polskojęzycznym adwokatem w UK specyfikującym się w angielskim prawie rodzinnym (Family Law), który zna takie przypadki z sądu.

Kancelaria ASK Montgomery Advocates i Dyrektor, Anna Montgomery, zapewni Ci najlepszą reprezentację oraz wysoce skuteczne porady prawne bezpośrednio od adwokatów, którzy regularnie walczą o interesy klientów na salach sądowych.

Posiadamy ogromne doświadczenie w prowadzeniu spraw o szczególnym stopniu wrażliwości, w tym przypadków związanych z chorobami psychicznymi. Przenosimy wiedzę prosto z sali sądowej, aby skutecznie zabezpieczyć Twoją przyszłość.

Zapraszam serdecznie na wideokonsultację w cenie £250 – zamów ją już teraz, dzwoniąc pod numer 07703392121 lub pisząc do nas bezpośrednio na WhatsApp 07703392121.