Rozwód sam w sobie jest trudnym doświadczeniem. Jednak rozwód z osobą, która przez lata kontrolowała partnera, manipulowała faktami, wzbudzała poczucie winy, stosowała presję finansową albo wykorzystywała dzieci do wywierania wpływu, może wyglądać zupełnie inaczej niż zwykłe rozstanie.
W takich sprawach największym błędem jest założenie:
„Dogadamy się między sobą. Przecież oboje wiemy, co naprawdę się wydarzyło”.
Niekoniecznie.
Osoba o silnie narcystycznych lub kontrolujących zachowaniach może zupełnie inaczej zachowywać się w domu, a zupełnie inaczej przed rodziną, znajomymi, prawnikiem, CAFCASS czy sądem.
Może przedstawiać siebie jako spokojną, rozsądną i pokrzywdzoną stronę, a byłego partnera jako osobę „niestabilną”, „konfliktową” albo „nastawiającą dzieci przeciwko rodzicowi”.
Dlatego, w trakcie rozwodu z narcyzem, nie wystarczy wiedzieć, że ma się rację.
Trzeba wiedzieć, jak swoją sytuację udokumentować i jak prawidłowo przeprowadzić sprawę.
Najpierw ważne wyjaśnienie: czy naprawdę rozwodzisz się z „narcyzem”?
Słowo „narcyz” jest obecnie bardzo często używane w internecie.
Nie każda trudna, egoistyczna czy konfliktowa osoba cierpi jednak na narcystyczne zaburzenie osobowości.
Diagnozę może postawić odpowiedni specjalista.
Z prawnego punktu widzenia znacznie ważniejsze od etykietki „narcyz” jest konkretne zachowanie.
Sąd rodzinny będzie interesowało między innymi:
- czy występuje controlling or coercive behaviour,
- czy dochodziło do przemocy emocjonalnej lub ekonomicznej,
- czy jedna osoba kontrolowała pieniądze,
- czy występowały groźby lub zastraszanie,
- czy dzieci były wykorzystywane w konflikcie,
- czy jedna ze stron ukrywa majątek,
- czy druga strona utrudnia postępowanie,
- czy składane są nieprawdziwe zarzuty,
- czy istnieje ryzyko dla dzieci lub drugiego rodzica.
Dlatego zamiast pisać w dokumentach sądowych:
„Mój mąż jest narcyzem”
często znacznie skuteczniejsze będzie wskazanie:
co zrobił, kiedy to zrobił, jakie były tego konsekwencje i jakie istnieją na to dowody.
Jak może zachowywać się narcyz podczas rozwodu.
Nie każda osoba będzie zachowywała się w taki sam sposób. Istnieją jednak pewne schematy, które bardzo często pojawiają się w konfliktowych rozwodach.
1. „Nie dostaniesz ode mnie rozwodu”.
To jedna z pierwszych gróźb, jakie słyszą niektórzy małżonkowie:
„Nigdy nie zgodzę się na rozwód”.
„Nie podpiszę żadnych papierów”.
„Będę przeciągał sprawę przez lata”.
W Anglii i Walii obowiązuje jednak system no-fault divorce. Nie trzeba już udowadniać zdrady, unreasonable behaviour ani wieloletniej separacji, aby wykazać rozpad małżeństwa.
Dlatego groźba:
„Nie dam ci rozwodu”
nie oznacza, że druga osoba może po prostu zdecydować, że pozostaniecie małżeństwem na zawsze.
2. Najpierw jest miły. Potem wszystko się zmienia.
To jeden z najbardziej niebezpiecznych momentów rozwodu. Po rozstaniu druga strona nagle może stać się wyjątkowo ugodowa:
„Nie potrzebujemy prawników”.
„Po co wydawać pieniądze?”.
„Podzielimy wszystko po połowie”.
„Przecież zawsze będziemy rodziną”.
„Zaufaj mi”.
A kilka tygodni później okazuje się, że: konto zostało opróżnione, nieruchomość została obciążona, pieniądze zostały przelane,
firma nagle „nic nie jest warta”, dochody dramatycznie spadły, a wcześniejsza propozycja ugody już „nigdy nie istniała”.
Dlatego w rozwodzie nie należy opierać bezpieczeństwa finansowego na ustnych obietnicach.
Jeżeli dochodzi do porozumienia finansowego, powinno ono zostać odpowiednio sformalizowane. Czytaj też. >>>Ugoda rozwodowa: podział majątku w Anglii i Walii. ASK MONTGOMERY.
W przypadku uzgodnionego podziału finansów strony mogą wystąpić o Consent Order, dzięki któremu porozumienie może stać się prawnie wiążące. Więcej na temat Consent Order znajdziesz klikając w ten link. >>> Polubowny podział majątku w Anglii: Consent Order i ugoda majątkowa po rozwodzie. ASK Montgomery.
3. „Wszystko jest moje, bo ja zarabiałem”.
To bardzo częste przekonanie. Jedna osoba pracowała zawodowo, prowadziła firmę albo zarabiała znacznie więcej.
Druga zajmowała się dziećmi, domem albo pracowała w mniejszym zakresie. Po rozstaniu słyszy:
„Nie zarobiłaś na ten dom”.
„To ja płaciłem mortgage”.
„Firma jest moja”.
„Nie masz prawa do mojej emerytury”.
„To moje oszczędności”.
Nie należy przyjmować takich deklaracji jako informacji o swoich rzeczywistych prawach.
W zależności od okoliczności sprawy, znaczenie mogą mieć również przedsiębiorstwa, dochody, zobowiązania, potrzeby stron oraz sytuacja dzieci.
Dlatego osoba, która przez dwadzieścia lat zajmowała się domem i dziećmi, nie powinna podpisywać porozumienia tylko dlatego, że współmałżonek twierdzi, że „wszystko jest jego”.
Narcyz i pieniądze – kontrola finansowa po rozstaniu.
Rozwód często powoduje, że dotychczasowa kontrola nad partnerem zaczyna się rozpadać.
Wtedy pieniądze mogą stać się narzędziem nacisku.
Przykłady:
„Jak odejdziesz, zostaniesz bez grosza”.
„Nie zapłacę mortgage”.
„Nie będę utrzymywał dzieci”.
„Odciąłem ci kartę, bo pieniądze są moje”.
„Sprzedam firmę i nic nie dostaniesz”.
„Przepiszę wszystko na rodzinę”.
Może również pojawić się sytuacja odwrotna: osoba, która wcześniej dobrze zarabiała, tuż po rozpoczęciu postępowania twierdzi nagle, że nie ma dochodu.
Dlatego bardzo ważna jest dokumentacja finansowa.
Mogą mieć znaczenie między innymi:
wyciągi bankowe,
zeznania podatkowe,
payslips,
dokumentacja firmy,
dokumenty dotyczące nieruchomości,
informacje dotyczące kredytów,
emerytur,
inwestycji,
a także aktywów znajdujących się poza Wielką Brytanią.
Jeżeli strony nie są w stanie uzgodnić spraw finansowych, możliwe jest wszczęcie postępowania o Financial Remedy poprzez odpowiednią procedurę sądową.
„Nie mam żadnego majątku”.
W sprawach Polaków mieszkających w Wielkiej Brytanii bardzo często pojawia się dodatkowy element: majątek znajduje się w dwóch krajach.
Przykład:
Małżeństwo mieszka od piętnastu lat w Anglii.
W Wielkiej Brytanii posiadają dom.
Jednocześnie jedno z małżonków posiada w Polsce mieszkanie kupione w czasie małżeństwa, działkę, firmę albo pieniądze na polskim koncie.
Po rozpoczęciu rozwodu twierdzi:
„Polski majątek nie ma nic wspólnego z angielskim rozwodem”.
Nie należy samodzielnie zakładać, że jest to prawidłowe.
W sprawie finansowej istotne może być ustalenie pełnego obrazu sytuacji finansowej stron, w tym aktywów znajdujących się poza Anglią i Walią.
W sprawach transgranicznych konsekwencje mogą być szczególnie poważne, dlatego przed podpisaniem jakiegokolwiek porozumienia trzeba ustalić, jakie aktywa faktycznie istnieją i gdzie się znajdują.
Wykorzystywanie dzieci jako narzędzia nacisku.
Dla wielu rodziców jest to najtrudniejsza część rozstania. Kontrolujący były partner może nagle zacząć mówić:
„Zabiorę ci dzieci”.
„Powiem CAFCASS, że jesteś niestabilna”.
„Dzieci same nie chcą cię widzieć”.
„Jeżeli nie zgodzisz się na moje warunki finansowe, będę walczył o dzieci”.
„Zgłoszę, że nielegalnie bierzesz benefity”.
Czasami konflikt między dorosłymi zostaje przeniesiony bezpośrednio na dzieci. Dziecko może być wypytywane:
„Co mama robiła?”
„Z kim mama się spotyka?”
„Co powiedział prawnik?”
„Powiedz sądowi, że chcesz mieszkać ze mną”.
„Mama nas nie kocha, bo nie chce być z tatą”.
Spraw finansowych nie powinno się negocjować poprzez kontakty z dziećmi. Nie powinno się również odpowiadać tym samym.
Jeżeli drugi rodzic mówi dziecku źle o Tobie, nie oznacza to, że powinieneś rozpocząć własną kampanię przeciwko drugiemu rodzicowi.
W postępowaniach dotyczących dzieci sąd koncentruje się przede wszystkim na dobru dziecka, nie na tym, który rodzic „wygra” konflikt.
Prowokacja.
Uwaga! Prowokowanie Cię, aby później wykorzystać Twoją reakcję.
Wyobraź sobie sytuację: Twój partner obraża Cię, grozi, prowokuje i wysyła kilkanaście wiadomości.
W końcu odpowiadasz: „Mam cię dość. Jesteś chory. Nienawidzę cię. Zostaw mnie w spokoju”.
A nawet wyprowadzenie Cię z równowagi po to, aby wezwać policję i wykluczyć Cię z domu.
Dlatego podczas konfliktowego rozwodu trzeba zakładać, że każda wiadomość może kiedyś znaleźć się w dokumentach sądowych.
Nie pisz tego, czego nie chciałbyś zobaczyć wydrukowanego przed sędzią.
Przepisywanie historii małżeństwa.
Po rozstaniu możesz usłyszeć zupełnie nową wersję swojego małżeństwa. Osoba, która przez lata podejmowała wszystkie decyzje, może nagle twierdzić:
„To ja byłem kontrolowany/a”.
Osoba, która kontrolowała pieniądze:
„On/a wydawał/a wszystkie nasze pieniądze”.
Osoba, która rzadko zajmowała się dziećmi:
„Od zawsze byłem głównym opiekunem”.
Dlatego w sprawach wysokiego konfliktu tak ważne są fakty, chronologia i dokumenty.
Nie próbuj odpowiadać na każde oskarżenie dziesięciostronicowym e-mailem. To często tylko pogłębia konflikt. Nie podejmuj samodzielnie dzia ań parwnych.
Próba zmęczenia Cię procesem.
Niektóre osoby nie próbują wygrać sprawy jednym argumentem. Próbują wygrać poprzez wyczerpanie drugiej strony.
Kolejne wiadomości. Zmiana stanowiska. Brak odpowiedzi. Nowe zarzuty.
Odwoływanie wcześniejszych ustaleń. Żądanie kolejnych dokumentów.
Propozycja ugody, a następnie jej wycofanie. Spory dotyczące najdrobniejszych kwestii.
Celem może być doprowadzenie do sytuacji, w której druga osoba powie:
„Nie mam już siły. Niech bierze wszystko, tylko chcę mieć spokój”.
I właśnie wtedy można podjąć jedną z najgorszych decyzji finansowych swojego życia.
ANNA MONTGOMERY radzi.
Co robić podczas rozwodu z osobą kontrolującą lub narcystyczną.
1. Oddziel emocje od strategii prawnej.
Rozwód nie jest terapią. Sąd nie jest miejscem, w którym druga osoba wreszcie przyzna:
„Tak, przez lata cię krzywdziłem”. Możesz nigdy nie otrzymać takiego przeproszenia.
Dlatego Twoim celem powinno być coś innego:
ochrona dzieci,
ochrona finansów,
ustalenie majątku,
uzyskanie odpowiedniego orzeczenia,
zakończenie sprawy na możliwie bezpiecznych warunkach.
2. Zbieraj dokumenty, zanim rozpocznie się otwarty konflikt.
Jeżeli możesz zrobić to legalnie i bezpiecznie, zachowaj dostęp do swoich własnych dokumentów i informacji dotyczących wspólnych finansów. Nie czekaj, aż relacje całkowicie się załamią.
W zależności od sytuacji warto uporządkować między innymi:
wyciągi bankowe,
mortgage statements,
dokumenty nieruchomości,
payslips,
P60,
informacje o emeryturach,
dokumentację dotyczącą firmy,
informacje o kredytach,
dokumenty dotyczące nieruchomości w Polsce,
korespondencję dotyczącą wspólnych finansów
WIADOMOŚCI, EMAILE, ZDJĘCIA ZNISZCZEŃ
Nie należy jednak włamywać się do cudzych kont, skrzynek e-mail ani urządzeń. Jeżeli nie wiesz, co możesz legalnie uzyskać, najpierw zapytaj osobę prowadzącą Twoją sprawę.
3. Prowadź chronologię.
Nie pisz:
„On zawsze mną manipulował”.
Zapisuj konkretnie:
12 marca – odmówił przekazania pieniędzy na rachunki.
18 marca – zagroził, że zabierze dzieci, jeżeli wystąpię o rozwód.
22 marca – anulował wspólną kartę.
4 kwietnia – napisał, że sprzeda mieszkanie w Polsce.
Fakty są znacznie bardziej użyteczne niż ogólne określenia.
4. Zabezpiecz swoją komunikację.
Zmień hasła do swoich prywatnych kont, jeżeli druga osoba je zna.
Sprawdź dostęp do poczty elektronicznej.
Zabezpiecz telefon.
Sprawdź, gdzie otrzymujesz korespondencję sądową.
Nie omawiaj strategii prawnej poprzez wspólny e-mail, do którego druga osoba nadal ma dostęp.
5. Uważaj na „ugody”.
Osoba kontrolująca może powiedzieć:
„Dam ci £30,000 i kończymy temat”.
Oferta może brzmieć dobrze. Ale co jeśli istnieje £400,000 kapitału w nieruchomości?
Co jeśli druga strona posiada wysoką emeryturę?
Co jeśli istnieje firma?
Co jeśli są oszczędności?
Co jeśli w Polsce znajduje się nieruchomość?
Zanim zaakceptujesz propozycję, musisz wiedzieć, z czego właściwie rezygnujesz. M ożesz też nic nie dostać, jeśli nie wykona podziału majątku i umów doświadczony adwokat.
6. Nie podpisuj dokumentów pod presją.
„Podpisz dzisiaj”.
„Jeżeli nie podpiszesz, wycofuję ofertę”.
„Prawnicy tylko wszystko popsują”.
„Nie potrzebujesz porady”.
Takie zdania powinny uruchomić alarm.
Im większa presja na szybkie podpisanie dokumentu, tym większa potrzeba jego wcześniejszego sprawdzenia.
7. Rozwód – tylko sole application, czyli samodzielny pozew rozwodowy.
8. Mediacja – niekorzystna i odradzana przez sąd.
Często słyszymy: „Najpierw idźcie na mediację”.
Jeżeli występuje domestic abuse albo poważna nierównowaga sił, trzeba ocenić, czy mediacja jest niewskazana.
Family Procedure Rules przewidują określone wyjątki od obowiązku MIAM, w tym związane z dowodami domestic abuse.
Nie zakładaj jednak samodzielnie, że wyjątek na pewno będzie miał zastosowanie – wymagania dotyczące dowodów trzeba sprawdzić w konkretnej sprawie.
Terminologia.
- Coercive Control – kontrolujące i przymuszające zachowanie wobec partnera, np. kontrola pieniędzy, kontaktów, telefonu, przemieszczania się lub codziennych decyzji.
- Domestic Abuse – przemoc domowa; może obejmować nie tylko przemoc fizyczną, ale także psychiczną, emocjonalną, seksualną, finansową i kontrolującą.
- Non-Molestation Order – nakaz sądu rodzinnego mający chronić przed nękaniem, groźbami, przemocą lub innymi formami molestowania ze strony partnera lub byłego partnera.
- Occupation Order – postanowienie sądu regulujące, kto może mieszkać w domu rodzinnym i kto może mieć do niego dostęp.
- Narcissistic Husband / Narcissistic Wife – narcystyczny mąż / narcystyczna żona; potoczne określenie partnera wykazującego silnie egocentryczne, manipulacyjne i kontrolujące zachowania.
- Narcissistic Abuse – przemoc narcystyczna; określenie używane wobec długotrwałej manipulacji, poniżania, kontroli emocjonalnej i podważania poczucia własnej wartości partnera.
- Gaslighting – manipulacja polegająca na podważaniu pamięci, oceny sytuacji i odczuć drugiej osoby, tak aby zaczęła wątpić we własną wersję wydarzeń.
- Financial Abuse – przemoc finansowa, np. odcinanie dostępu do pieniędzy, kontrolowanie wydatków, ukrywanie dochodów lub zmuszanie partnera do zależności finansowej.
- High-Conflict Divorce – rozwód wysokiego konfliktu, czyli sprawa, w której występują ciągłe spory, manipulacja, brak współpracy, groźby lub wykorzystywanie dzieci i finansów do wywierania presji.
Potrzebujesz profesjonalnej pomocy prawnej.
📞 Skontaktuj się z Ask Montgomery Advocates: 07703 392121
🌐 rozwod.co.uk
Konsultacja video – całe UK. £250
🔗 Skontaktuj się z Anną Montgomery i jej zespołem – opowiedz nam o swojej sytuacji, a my stworzymy dla Ciebie bezpieczną strategię, która otworzy Ci drzwi do nowego, spokojnego życia. >>>Kontakt.
O Autorce:
Anna Montgomery, Dyrektor Kancelarii & Legal Practitioner, Specjalistka z wieloletnim doświadczeniem w zakresie brytyjskiego prawa rodzinnego, ze szczególnym uwzględnieniem spraw rozwodowych oraz skomplikowanych postępowań dotyczących przemocy, rozwodów z narcyzem, rozwodów z przemocowym małżonkiem, polubownego i sądowego podziału majątku (Financial Orders) na terenie Anglii i Walii.
Czytaj także >>>Anna Montgomery Specjalista Rozwodu i Podziału Majątku UK – Publikacje.
Jako Dyrektor i praktyk prawa skutecznie przeprowadza klientów przez zawiłości brytyjskiego systemu prawnego, tłumacząc skomplikowane procedury na prosty, zrozumiały język. Autorka licznych publikacji i poradników dedykowanych Polakom mieszkającym w Wielkiej Brytanii. >>> O Nas.
Na naszym kanale na Youtube znajdziesz wiele porad związanych z rozwodem w UK.
Anna Montgomery Specjalista Rozwodu i Podziału Majątku UK – Publikacje.
Czytaj też:
Przemoc domowa w UK (Domestic Abuse): Jak skutecznie chronić siebie i dzieci? ASK Montgomery.
Non-Molestation Order w UK – zakaz zbliżania i ochrony przed przemocą- czy jest ważny poza UK
Rozwód w UK a przemoc domowa – Jak odzyskać wolność i bezpieczeństwo.
Reprezentacja Adwokata – Rozprawa o przemoc domową w UK. ASK Montgomery.