Czy 3 lata mieszkania razem w UK wystarczą do uzyskania praw? Nowe przepisy dla par bez ślubu.

Żyjesz z partnerem w UK bez ślubu i uważacie, że po kilku latach wspólnego mieszkania Wasze prawa są takie same jak małżeństwa? Wiele polskich i brytyjskich par w Anglii i Walii żyje w tym przekonaniu, jednak obecne angielskie prawo nadal traktuje partnerów nieformalnych zupełnie inaczej, niż małżonków.

Może się to jednak wkrótce zmienić. Rząd Wielkiej Brytanii prowadzi konsultacje nad nowymi przepisami („A fairer end to relationships”), które mają zrewolucjonizować prawa par w kohabitacji – par bez ślubu (cohabitation rights).

W skrócie: Nowe propozycje rządu w UK zakładają, że pary mieszkające razem przez minimum 3 lata – lub wychowujące wspólne dziecko – mogą zyskać automatyczne prawa do podziału majątku po rozstaniu oraz dziedziczenia ustawowego na zasadach zbliżonych do małżeńskich.

Co zakładają rządowe planyw UK.

Trwające konsultacje rządowe (których pierwszy etap kończy się 14 sierpnia 2026 roku) skupiają się na trzech kluczowych filarach reformy prawa rodzinnego:

1. Uporządkowanie rozwodów: Zmiany w przepisach finansowych przy rozstaniach małżonków, aby nadać im większą przewidywalność.

2. Ochrona finansowa w kohabitacji: Wprowadzenie ram prawnych chroniących finansowo słabszą stronę po rozstaniu par żyjących bez ślubu.

3. Automatyczne dziedziczenie: Umożliwienie partnerowi bez ślubu dziedziczenia po zmarłym partnerze na takich samych zasadach jak współmałżonek, jeśli zmarły nie sporządził testamentu (intestacy).

Kogo dotyczyć będą nowe przepisy w UK? (Definicja kohabitacji).

W świetle angielskiego prawa termin cohabitee(osoba żyjąca w kohabitacji) bywa szeroki i może obejmować współlokatorów czy przyjaciół wspólnie wynajmujących dom (co ze względu na kryzys mieszkaniowy robi już 32% Brytyjczyków).

W kontekście nadchodzących reform rząd skupia się jednak wyłącznie na romantycznych parach żyjących bez ślubu.

Do tej pory takie pary – nawet jeśli wspólnie wychowują dzieci, kupiły dom i połączyły finanse – nie mają automatycznego prawa do alimentów czy podziału majątku drugiego partnera w razie rozstania (poza roszczeniami na dzieci z mocy Schedule 1 Act).

Jakie kryteria kwalifikacji proponuje rząd UK.

Aby uniknąć nadużyć, nowe prawo ma precyzować, kto dokładnie kwalifikuje się do objęcia ochroną prawną. Propozycje opierają się na wytycznych Law Commission i biorą pod uwagę m.in.:

• Prowadzenie wspólnego gospodarstwa domowego i mieszkanie pod jednym adresem,

• Związki finansowe (wspólne konta, kredyty),

• Wychowywanie dzieci,

• Publiczne uznawanie związku jako trwałego partnerstwa.

Kto automatycznie uzyska prawa.

Rząd zaproponował dwa główne kryteria wejścia w system prawny:

• Okres 3 lat: Pary, które mieszkają razem w sposób ciągły przez 3 lata lub dłużej.

• Posiadanie dziecka: Jeśli para ma wspólne dziecko (biologiczne, adoptowane lub z procedurą medyczną), wymóg 3 lat jest pomijany, a prawa przysługują od samego początku ze względu na dobro dziecka.

Czy 3 lata to odpowiedni okres do uzyskania praw? Analiza ekspertów.

Dla wielu osób 3 lata to szmat czasu – w tym okresie można kupić dom, zmienić adres, a nawet założyć rodzinę. Z punktu widzenia prawa okres ten może jednak budzić kontrowersje:

• Zaskoczenie dla młodszych par: Młodzi ludzie, którzy zamieszkali razem np. w czasie studiów, mogą po 3 latach nagle nieświadomie wejść w reżim silnych zobowiązań finansowych i prawnych, mimo że ich związek miał charakter luźny.

• Brak zabezpieczeń przy najmie: Nowe przepisy wciąż nie rozwiązują w pełni kwestii par, które przez lata wynajmują mieszkanie (gdzie umowa najmu jest na jedną osobę lub agencję), choć sąd będzie mógł rozpatrywać roszczenia finansowe w celu zapewnienia dachu nad głową.

„W naszej praktyce prawniczej często widzimy brak świadomości prawnej u klientów. Wielu Polaków w UK nie wie, że nawet przy wnoszeniu wkładu finansowego po zakupie nieruchomości, dochodzenie swoich praw bez wcześniejszych umów bywa bardzo trudne. Nadchodzące zmiany podkreślają, jak ważna jest edukacja i odpowiednie dokumenty” – wyjaśnia Martha Holland, starszy prawnik ze Stowe Family Law w Londynie.

Jak Polacy w UK mogą chronić się już teraz?

Ponieważ prace nad ustawą trwają, a do momentu wejścia zmian w życie zasady „common-law marriage” w Anglii i Walii nadal nie istnieją, warto zadbać o swoje bezpieczeństwo na własną rękę:

1. Declaration of Trust (Deklaracja Powiernicza): Jeśli kupujecie dom w nierównych częściach (np. różny wkład własny / deposit), ta umowa zabezpieczy dokładnie Wasze udziały.

2. Umowa o koabitację (Cohabitation Agreement): Pozwala uregulować kwestie wspólnych rachunków, oszczędności oraz sposobu podziału majątku w razie rozstania.

3. Sporządzenie Testamentu: Warto pamiętać, że bez ślubu i testamentu partner w UK nie dziedziczy automatycznie po Tobie.

🔑 Klucz do bezpiecznej przyszłości: Mieszkać razem w UK bez ślubu? Sprawdź swoje prawa!

Planujesz zakup nieruchomości lub mieszkanie z partnerem na Wyspach? Ignorowanie przepisów dotyczących kohabitacji może Cię słono kosztować. Zabezpiecz swój majątek i dowiedz się, jakie prawa dają Ci nadchodzące zmiany w prawie brytyjskim.

Konsultacja video – całe UK. £250

🔗 Skontaktuj się z Anną Montgomery i jej zespołem – opowiedz nam o swojej sytuacji, a my stworzymy dla Ciebie bezpieczną strategię, która otworzy Ci drzwi do nowego, spokojnego życia. >>>Kontakt.

O Autorce:

Anna Montgomery, Dyrektor Kancelarii & Legal Practitioner, Specjalistka z wieloletnim doświadczeniem w zakresie brytyjskiego prawa rodzinnego, ze szczególnym uwzględnieniem spraw rozwodowych oraz skomplikowanych postępowań dotyczących polubownego i sądowego podziału majątku (Financial Orders) na terenie Anglii i Walii. Czytaj także. >>>O Nas.

Jako Dyrektor i praktyk prawa skutecznie przeprowadza klientów przez zawiłości brytyjskiego systemu prawnego, tłumacząc skomplikowane procedury na prosty, zrozumiały język. Autorka licznych publikacji i poradników dedykowanych Polakom mieszkającym w Wielkiej Brytanii. >>> O Nas.

Na naszym kanale na Youtube znajdziesz wiele porad związanych z rozwodem w UK.

https://www.youtube.com/@Montgomeryrozwodywuk