Kto dostanie dom po rozwodzie? Czy muszę go sprzedać? Co jeśli mortgage jest na oboje? Czy mąż może wyrzucić mnie z domu? Czy mogę przejąć nieruchomość i spłacić byłego partnera?

Dom jest bardzo często największym i najbardziej spornym składnikiem majątku podczas rozwodu.

W Anglii i Walii nieruchomość nie jest automatycznie dzielona 50/50 tylko dlatego, że małżeństwo się kończy. Sąd może brać pod uwagę całą sytuację finansową małżonków, ich potrzeby mieszkaniowe, dochody, możliwości zarobkowe, dzieci oraz inne aktywa.

Poniżej kancelaria ASK MONTGOMERY ADVOCATES odpowiada na 50 pytań, które Polacy najczęściej zadają w związku z domem po rozwodzie w Anglii i Walii.

#Dom po Rozwodzie w UK

1. Kto dostaje dom po rozwodzie w UK?

Nie ma automatycznej zasady, że dom otrzyma osoba, na którą jest zapisany, ani że zawsze zostanie podzielony dokładnie po połowie.

Przy rozliczeniach finansowych bierze się pod uwagę całokształt sytuacji małżonków, w tym potrzeby mieszkaniowe i sytuację dzieci.

2. Czy dom po rozwodzie zawsze dzieli się 50/50?

Nie.

Podział 50/50 może być punktem wyjścia w niektórych sprawach, ale końcowe rozwiązanie zależy od indywidualnych okoliczności.

3. Dom jest tylko na męża. Czy żona ma do niego prawo?

Może mieć roszczenia finansowe.

Samo nazwisko znajdujące się w Land Registry nie przesądza o tym, jak sąd rodzinny potraktuje nieruchomość podczas rozwodu.

4. Dom jest tylko na żonę. Czy mąż może żądać części?

Tak, może.

Formalna własność nieruchomości jest ważna, ale nie jest jedynym czynnikiem branym pod uwagę przy financial remedy.

5. Kupiłem dom przed ślubem. Czy żona może dostać jego część?

Może.

Dom kupiony przed małżeństwem może być traktowany inaczej niż nieruchomość kupiona wspólnie, ale szczególne znaczenie ma to, czy stał się domem rodzinnym oraz jakie są potrzeby stron i dzieci.

6. Mieszkanie było moje przed ślubem. Czy nadal jest tylko moje?

Nie należy zakładać tego automatycznie.

Data zakupu jest ważna, ale sąd analizuje także długość małżeństwa, wykorzystanie nieruchomości oraz całkowitą sytuację finansową rodziny.

7. Czy dom kupiony w trakcie małżeństwa jest wspólny, jeśli tylko jedna osoba zapłaciła depozyt?

Wkład własny może mieć znaczenie, ale nie przesądza automatycznie wyniku.

Sąd może uwzględnić źródło depozytu oraz pozostałe okoliczności.

8. Zapłaciłam cały deposit na dom. Czy odzyskam go przy rozwodzie?

Nie ma automatycznej gwarancji zwrotu całego depozytu.

Może to być istotny argument w negocjacjach i postępowaniu, szczególnie jeżeli pieniądze pochodziły sprzed małżeństwa, ze spadku albo z darowizny.

9. Rodzice dali mi pieniądze na deposit. Czy mąż może dostać część tych pieniędzy?

To zależy od okoliczności.

Znaczenie może mieć to, czy była to darowizna dla Ciebie, dla obojga małżonków, czy może pożyczka oraz w jaki sposób pieniądze zostały następnie wykorzystane.

10. Czy musimy sprzedać dom po rozwodzie?

Nie zawsze.

Możliwe rozwiązania to między innymi:

sprzedaż domu, przejęcie nieruchomości przez jednego małżonka, spłata drugiej osoby, transfer własności albo – w określonych sytuacjach – odroczenie sprzedaży.

11. Czy sąd może nakazać sprzedaż domu?

Tak.

Jeżeli strony nie są w stanie uzgodnić rozwiązania i nie ma realnej możliwości utrzymania nieruchomości przez jedną ze stron, sprzedaż może być jednym z rozwiązań.

12. Czy mogę zostać w domu z dziećmi?

Może to być możliwe.

Potrzeby mieszkaniowe dzieci są istotnym elementem spraw finansowych.

Nie oznacza to jednak automatycznie, że rodzic mieszkający z dziećmi zawsze zatrzyma nieruchomość.

13. Czy osoba, z którą mieszkają dzieci, zawsze dostaje dom?

Nie.

Sąd bierze pod uwagę dobro i potrzeby dzieci, ale jednocześnie sytuację finansową całej rodziny.

Czasami dom zostaje zatrzymany, czasami sprzedany, a czasami sprzedaż zostaje odroczona.

14. Czy dzieci mają wpływ na podział domu?

Tak.

Potrzeby dzieci, szczególnie ich potrzeby mieszkaniowe, mogą mieć bardzo duże znaczenie.

15. Czy mogę przejąć dom i spłacić męża?

Tak.

To bardzo częste rozwiązanie, jeżeli jesteś w stanie finansowo przejąć nieruchomość i uzyskać zgodę banku na odpowiednie zmiany w mortgage.

16. Jak obliczyć, ile muszę zapłacić mężowi za jego część domu?

Najpierw zazwyczaj ustala się:

aktualną wartość nieruchomości,

pozostałe saldo mortgage,

equity w nieruchomości,

a następnie ustala się, jak powinien zostać rozdzielony kapitał.

Nie zawsze oznacza to dokładnie połowę equity.

17. Co to jest equity w domu?

Equity to w uproszczeniu wartość nieruchomości po odjęciu pozostającego do spłaty mortgage oraz, zależnie od kalkulacji, innych odpowiednich kosztów.

Przykład:

Dom wart £400,000
Mortgage £200,000

Orientacyjne equity = £200,000.

18. Kto wycenia dom przy rozwodzie?

Strony mogą uzgodnić wartość nieruchomości na podstawie lokalnego rynku.

Jeżeli występuje spór, może być potrzebna profesjonalna wycena.

19. Mąż twierdzi, że dom jest wart mniej niż naprawdę. Co zrobić?

Nie trzeba akceptować jego wyceny.

Można uzyskać niezależne wyceny, a w postępowaniu sądowym kwestia wartości nieruchomości może zostać formalnie ustalona.

20. Czy mogę wykupić byłego męża bez sprzedaży domu?

Tak, jeśli uzgodnicie warunki albo sąd wyda odpowiednie postanowienie oraz bank zgodzi się na rozwiązanie dotyczące mortgage.

21. Mortgage jest na nas oboje. Czy po rozwodzie nadal odpowiadam za kredyt?

Tak, dopóki bank formalnie nie zwolni Cię z zobowiązania.

Sam rozwód lub prywatne porozumienie pomiędzy małżonkami nie zmienia automatycznie umowy z bankiem.

22. Czy Consent Order usuwa mnie z mortgage?

Nie automatycznie.

Consent Order może określać, co strony mają zrobić z nieruchomością, ale zmianę kredytobiorców musi zaakceptować lender.

23. Mąż chce przejąć dom. Skąd mam wiedzieć, że stać go na mortgage?

Przed zaakceptowaniem takiego rozwiązania rozsądne może być zażądanie dowodu, że jest w stanie uzyskać odpowiednie finansowanie lub przejąć istniejący mortgage.

24. Czy można ustalić termin na przejęcie mortgage?

Tak.

W odpowiednio przygotowanym porozumieniu lub orderze można przewidzieć terminy wykonania określonych czynności.

25. Co jeśli były mąż nie może przejąć mortgage?

Wtedy konieczne może być inne rozwiązanie – często sprzedaż nieruchomości albo dalsze negocjacje dotyczące jej przyszłości.

26. Mąż przestał płacić mortgage. Co mam zrobić?

Nie należy ignorować sytuacji.

Brak płatności może mieć konsekwencje dla obu kredytobiorców oraz dla nieruchomości.

Warto szybko ustalić sytuację z lenderem i rozważyć dalsze kroki w sprawie finansowej.

27. Kto powinien płacić mortgage podczas rozwodu?

Nie istnieje jedna automatyczna zasada dla wszystkich małżeństw.

Wiele zależy od dochodów, dotychczasowego sposobu płacenia rachunków i możliwości finansowych stron.

28. Wyprowadziłem się z domu. Czy tracę swoją część?

Nie automatycznie.

Samo wyprowadzenie się z nieruchomości nie oznacza zrzeczenia się wszystkich roszczeń finansowych.

29. Czy mąż może mnie wyrzucić z domu, jeżeli nieruchomość jest tylko na niego?

Jeżeli jesteście małżeństwem, mogą istnieć matrimonial home rights.

W odpowiednich przypadkach można zarejestrować home rights w HM Land Registry, co może również pomóc zabezpieczyć sytuację przed próbą sprzedaży domu przez współmałżonka.

30. Co to jest Home Rights Notice?

To mechanizm, dzięki któremu małżonek, który nie jest formalnym właścicielem domu rodzinnego, może w odpowiednich okolicznościach zarejestrować swoje prawa w Land Registry.

Może to być bardzo ważne, gdy dom jest zapisany wyłącznie na drugiego małżonka.

31. Czy Home Rights daje mi połowę domu?

Nie.

Home rights i prawo do określonej części wartości domu to dwie różne kwestie.

Rejestracja home rights nie oznacza automatycznie, że stajesz się właścicielem 50% nieruchomości.

32. Czy mąż może sprzedać dom bez mojej zgody?

Jeżeli jesteś współwłaścicielem nieruchomości, sytuacja jest inna niż wtedy, gdy dom jest wyłącznie na niego.

Jeżeli nieruchomość jest tylko na współmałżonka, odpowiednio zarejestrowane matrimonial home rights mogą pomóc chronić Twoją pozycję.

33. Czy mąż może przepisać dom na rodzinę przed rozwodem?

Próby wyzbywania się aktywów w celu uniknięcia rozliczenia finansowego mogą być bardzo istotne dla sprawy.

Jeżeli istnieje ryzyko transferu nieruchomości, nie należy zwlekać z uzyskaniem pomocy.

34. Czy można zabezpieczyć dom przed sprzedażą podczas rozwodu?

W zależności od sytuacji dostępne mogą być różne mechanizmy prawne.

Jednym z nich dla niewłaściciela będącego małżonkiem mogą być matrimonial home rights.

35. Czy mogę zmienić zamki po wyprowadzce męża?

To zależy od praw obu stron do nieruchomości i okoliczności sprawy.

Nie należy zakładać, że samo rozstanie automatycznie usuwa prawa drugiego małżonka do zajmowania domu.

36. Co jeśli boję się męża i nie chcę, żeby wrócił do domu?

W przypadkach związanych z przemocą domową mogą istnieć inne środki ochrony, w tym Non-Molestation Order oraz w odpowiednich przypadkach Occupation Order.

To odrębne zagadnienie od samego podziału własności nieruchomości.

37. Co to jest Occupation Order?

Occupation Order może regulować, kto może mieszkać w domu rodzinnym lub wchodzić do niego.

Stosowany jest w określonych sprawach rodzinnych i nie jest tym samym co ostateczny podział własności domu.

38. Czy dom można przepisać na żonę bez sprzedaży?

Tak.

Prawo Anglii i Walii pozwala sądowi w odpowiednich przypadkach na wydawanie property adjustment orders, w tym dotyczących transferu własności.

39. Czy można przepisać dom na męża i dostać pieniądze w zamian?

Tak.

Jest to jedno z możliwych rozwiązań settlementu finansowego.

Warunki powinny być jasno określone w prawnie wiążącym orderze.

40. Czy prywatna umowa dotycząca domu wystarczy?

Nie daje ona takiej ochrony jak Consent Order.

Jeżeli strony uzgodniły podział nieruchomości i innych finansów, można zwrócić się do sądu o zatwierdzenie Consent Order, aby porozumienie stało się prawnie wiążące.

41. Czy po rozwodzie mogę wrócić po swoją część domu?

To zależy od tego, jakie wcześniejsze ordery zostały wydane i czy roszczenia finansowe zostały zamknięte.

Dlatego nie powinno się traktować samego Final Order rozwodowego jako automatycznego zakończenia spraw dotyczących majątku.

42. Czy lepiej sprzedać dom przed rozwodem czy po rozwodzie?

Nie ma jednej odpowiedzi.

Sprzedaż nieruchomości może mieć konsekwencje finansowe, podatkowe i praktyczne.

Warto ustalić strategię dotyczącą domu przed podjęciem nieodwracalnych decyzji.

43. Czy sprzedaż domu podczas rozwodu może mieć skutki podatkowe?

Tak, w niektórych przypadkach.

Zasady Capital Gains Tax dotyczące transferów pomiędzy małżonkami po separacji i rozwodzie mogą być istotne, dlatego przy większym majątku warto również uzyskać poradę podatkową.

44. Mamy dwa domy. Jak sąd je podzieli?

Sąd nie musi przypisywać każdej osobie po jednym domu.

Analizuje wartość całego majątku oraz potrzeby i zasoby finansowe stron.

Możliwe jest np. pozostawienie jednej nieruchomości jednej stronie i większej części innych aktywów drugiej.

45. Mam dom w Polsce. Czy będzie brany pod uwagę?

Tak, zagraniczna nieruchomość może być istotnym elementem całkowitej sytuacji finansowej.

Dom lub mieszkanie znajdujące się w Polsce nie powinno być pomijane tylko dlatego, że rozwód odbywa się w Anglii.

46. Czy muszę powiedzieć sądowi o mieszkaniu w Polsce?

W postępowaniu finansowym wymagane jest pełne i rzetelne ujawnienie istotnych aktywów.

Dotyczy to również majątku zagranicznego.

47. Dom w Polsce dostałam w spadku. Czy mąż może mieć do niego roszczenia?

Spadek może być traktowany inaczej niż majątek nabyty wspólnie, ale nie należy zakładać, że zawsze będzie całkowicie wyłączony.

Znaczenie mają wszystkie okoliczności, w tym potrzeby stron.

48. Czy można zostawić dom dzieciom zamiast go sprzedawać?

W określonych przypadkach struktura rozliczenia może uwzględniać interes dzieci, ale rozwiązanie musi być prawnie i finansowo odpowiednie.

Sąd ma szerokie kompetencje dotyczące property adjustment orders.

49. Co zrobić z domem, jeśli nie możemy się dogadać?

Jeżeli negocjacje lub mediacja nie prowadzą do porozumienia, jedna ze stron może wystąpić o Financial Order i poprosić sąd o rozstrzygnięcie kwestii finansowych.

Oficjalne informacje GOV.UK potwierdzają, że sąd może rozstrzygać kwestie dotyczące property, pensions, savings i investments, jeżeli małżonkowie nie osiągną porozumienia.

50. Mam dom i rozwód – od czego zacząć?

Przed podjęciem decyzji warto ustalić:

• aktualną wartość domu,
• wysokość pozostałego mortgage,
• equity,
• kto jest właścicielem w Land Registry,
• kto jest stroną mortgage,
• skąd pochodził deposit,
• czy są dzieci,
• jakie są potrzeby mieszkaniowe obu stron,
• czy któraś osoba może przejąć mortgage,
• jakie inne aktywa posiadają małżonkowie,
• czy posiadacie majątek w Polsce.

Dopiero wtedy można rozsądnie ocenić, czy odpowiednim rozwiązaniem będzie sprzedaż, wykupienie udziału, transfer nieruchomości, odroczenie sprzedaży czy inne rozwiązanie finansowe.

Dom po rozwodzie w UK – potrzebujesz pomocy?

Jeżeli rozwodzisz się w Anglii lub Walii i martwisz się, co stanie się z domem, nie czekaj, aż druga strona podejmie decyzję za Ciebie.

ASK MONTGOMERY ADVOCATES pomaga Polakom w sprawach dotyczących:

• domu po rozwodzie,
• sprzedaży nieruchomości,
• przejęcia domu przez jednego małżonka,
• spłaty byłego męża lub żony,
• mortgage po rozwodzie,
• Consent Order,
• clean break,
• financial remedy,
• Form E,
• nieruchomości w Polsce,
• negocjacji i przygotowania sprawy do sądu.

Masz dom w UK i nie wiesz, co stanie się z nim po rozwodzie? Skontaktuj się z ASK MONTGOMERY ADVOCATES i omów swoją sytuację przed podpisaniem ugody lub zgodą na sprzedaż nieruchomości.

ASK MONTGOMERY ADVOCATES
Rozwód | Dom | Podział majątku | Financial Remedy
Obsługa klientów w całej Anglii i Walii
www.rozwod.co.uk

Artykuł ma charakter ogólnej informacji. Każda sprawa dotycząca domu i podziału majątku wymaga indywidualnej analizy.